Een boom omzagen in je eigen tuin begint niet bij de kettingzaag maar bij de regels, want of je een vergunning nodig hebt, bepaalt je gemeente. Daarna hangt het van de boom af of je hem zelf veilig kunt vellen of beter een boomverzorger belt.
Kort antwoord: wil je een boom omzagen, check dan eerst via de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of je gemeente een omgevingsvergunning eist, in de volksmond nog steeds de kapvergunning, en controleer of er geen vogels broeden. Zelf vellen kan alleen bij een rechte boom die dunner is dan je zwaard, met genoeg valruimte en zonder huis, schuur of leidingen in de buurt. Je zaagt eerst een velkerf van een kwart van de stamdiameter aan de valkant, daarna de velsnede iets hoger aan de achterkant. Welke zaag je daarvoor nodig hebt, lees je in de koopgids over de beste accu kettingzaag.
Inhoudsopgave
Mag je een boom in je eigen tuin omzagen?
Of je een boom in je eigen tuin mag omzagen, bepaalt je gemeente: binnen de bebouwingscontour houtkap staat in het omgevingsplan of je een omgevingsvergunning nodig hebt, en dat verschilt per gemeente. Die contour is volgens het Informatiepunt Leefomgeving een gebied dat de gemeente zelf aanwijst in het omgevingsplan.
Buiten die contour gelden regels van het Rijk, met een meldplicht en vaak een herplantplicht. Die gaan over houtopstanden van 1.000 m² of meer, of rijen van 21 of meer bomen. Een losse boom in een tuin valt daar dus niet onder; voor jouw tuin telt wat de gemeente heeft vastgelegd.
Heb je een kapvergunning nodig?
Je hebt een kapvergunning nodig als het omgevingsplan van je gemeente dat voor jouw boom eist. Doe daarom vóór het boom kappen de Vergunningcheck in het Omgevingsloket, of kijk op de website van je gemeente. Daar zie je welke regels op jouw adres gelden. Twijfel je, bel dan de gemeente voordat je begint.
Boom kappen in het broedseizoen
Alle in het wild levende vogels en hun nesten zijn beschermd onder de Omgevingswet, schrijft Vogelbescherming Nederland. Werken in het broedseizoen is niet verboden zolang je geen nesten met broedende vogels verstoort, maar dat is lastig vooraf te zien. Vaak wordt daarom de periode van 15 maart tot 15 juli aangehouden, en ook daarbuiten blijft opletten nodig.
Sommige nesten zijn het hele jaar beschermd, zoals die van de gierzwaluw. Het beste moment voor zaag- en snoeiwerk aan bomen lees je in het artikel over wanneer je bomen snoeit.
Zelf omzagen of een boomverzorger inschakelen?
Een boom zelf omzagen kan alleen als de stam dunner is dan je zwaard, de boom nagenoeg rechtop staat, de kroon in evenwicht is en er genoeg ruimte is om hem te laten vallen. Dat zijn de uitgangspunten van het veiligheidsinstructieblad Kettingzaag van de VBNE. In alle andere gevallen schakel je een boomverzorger in.
| Situatie | Advies |
|---|---|
| Stam dunner dan je zwaard, boom rechtop, valruimte van 1,5 keer de boomlengte vrij | zelf, met training en volledige beschermingsmiddelen |
| Stam dikker dan je zwaard | boomverzorger |
| Boom hangt scheef of de kroon is scheef gegroeid | boomverzorger |
| Huis, schuur, schutting, weg of leidingen binnen de valruimte | boomverzorger |
| Veel dood hout in de kroon | boomverzorger |
| Zagen in de boom of vanaf een ladder nodig | boomverzorger |
Vellen leer je niet uit een artikel. In de opleidingsrichtlijn van de VBNE gaat niveau 3 van het Nederlands Kettingzaag Certificaat over het vellen van rechtopstaande bomen tot ongeveer 30 cm. Een cursus op dat niveau is een goede voorbereiding, ook als je alleen in je eigen tuin zaagt.
Wat heb je nodig om een boom om te zagen?
Om een boom om te zagen heb je een kettingzaag nodig met een zwaard dat langer is dan de stam dik is, volledige beschermingsmiddelen, een wig of velhevel en een tweede persoon op veilige afstand.
- Een kettingzaag met het juiste zwaard en een scherpe ketting. De VBNE noemt het controleren van de zaagtanden als vaste stap vóór het werk; hoe je bijvijlt, lees je in het artikel over kettingzaag slijpen.
- Beschermingsmiddelen volgens de VBNE: zaagbroek, zaagbestendige veiligheidsschoenen, werkhandschoenen, helm, gehoorbescherming, gelaatsbescherming en signaalkleding.
- Een wig of velhevel om de boom in de goede richting te laten vallen.
- Een tweede persoon: de VBNE schrijft voor dat bij zaagwerk altijd iemand anders aanwezig is, op veilige afstand.
Een boom omzagen in 7 stappen
Een boom omzagen doe je in zeven stappen: valrichting bepalen, werkplek en vluchtweg vrijmaken, omstanders op afstand houden, velkerf zagen, velsnede zagen met een breuklijst, de wig plaatsen en weglopen via de vluchtweg. Een velkerf is de wigvormige inkeping aan de kant waar de boom heen moet vallen. De breuklijst is de strook hout die tussen velkerf en velsnede blijft staan en als scharnier werkt.
- Bepaal de valrichting. De hangrichting van de boom is bepalend voor de zaagsneden en de volgorde ervan, schrijft de VBNE.
- Maak de werkplek en een vluchtweg vrij. Haal ondergroei weg, let op stenen, takken en gaten en zaag de takken aan de stam weg tot schouderhoogte. Volgens Greenworks loopt de vluchtweg schuin naar achteren, ongeveer 135 graden van de valrichting af.
- Houd anderen op afstand: minstens 1,5 keer de boomlengte, volgens de VBNE.
- Zaag de velkerf aan de valkant, een kwart van de stamdiameter diep, met een hoek van 45 graden tussen de bovenste en de onderste snede. Zaag de bovenste snede eerst en laat beide sneden precies op hetzelfde punt uitkomen.
- Zaag de velsnede vanaf de achterkant, iets hoger dan de velkerf. Laat een breuklijst staan van minstens 10 procent van de stamdiameter, even dik over de hele breedte.
- Zet de wig van achteren in de velsnede. Valt de boom niet, sla dan op de wig tot hij gaat.
- Loop weg via de vluchtweg zodra de boom begint te vallen, tot minstens 5 meter van de boom.
Let op: is de breuklijst te dun of verkeerd gezaagd, dan heb je volgens Greenworks geen controle meer over de valrichting. Blijft een boom in een andere boom hangen, laat hem dan niet onbeheerd achter en trek hem niet met veel kracht om: volgens de VBNE kan de stam dan opscheuren. Schakel in dat geval een boomverzorger in.
Na het vellen: takken, stam en stronk
Na het vellen zaag je eerst de takken één voor één weg en daarna de stam in stukken, zonder dat de ketting de grond raakt. Greenworks adviseert de kleine takken eerst te zagen en pas daarna de tak vlak bij de stam, en per tak te kijken aan welke kant de spanning zit.
- Stam op de grond: zaag ongeveer twee derde door, draai de stam en zaag het laatste stuk van de andere kant.
- Stam die aan twee kanten steunt: zaag ongeveer een derde van bovenaf en de rest van onderaf.
- Ketting klem: zet de zaag direct uit, maak de zaagsnede wijder met een hefboom en trek de zaag er niet met de hand uit.
Stapel het hout daarna niet te hoog: de VBNE houdt voor particuliere houtzagers een maximum van 2,5 meter aan. De stronk laat je staan of laat je verwijderen; zaag in elk geval niet tot in de grond, want de ketting mag de grond niet raken.
Welke kettingzaag gebruik je om een boom om te zagen?
Voor een boom tot ongeveer 30 cm is een 40 volt kettingzaag met een zwaard van 40 cm genoeg, zoals de Greenworks GD40CS18; voor stammen tot 38 cm adviseert Greenworks de 60 volt GD60CS40.
| Model | Voltage | Zwaard | Opgave dikte | Kettingsnelheid | Gewicht zonder accu | Prijs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Greenworks GD40CS18 | 40 V | 40 cm | stammen tot 30 cm | 20 m/s | 3,81 kg | € 249,99 |
| Greenworks GD60CS40 | 60 V | 40 cm | tot 38 cm (advies) | 11 m/s | 4,5 kg | € 269,99 |
| Greenworks GD24X2CS36 | 48 V (2 x 24 V) | 36 cm | niet opgegeven | 20 m/s | 5,9 kg | € 199,99 |
- Greenworks Greenworks 40 Volt accu kettingzaag GD40CS18vanaf € 249,99 Morgen in huisKies uitvoering
- Greenworks Greenworks 60 Volt accu kettingzaag GD60CS40vanaf € 269,99 Morgen in huisKies uitvoering
Een zwaard dat langer is dan de stam dik is. Bij Bosmaaiers.com vind je de Greenworks kettingzagen met een zwaard van 36 tot 40 cm, met de actuele prijs per uitvoering.
Verder lezen
- Koopgids: de beste accu kettingzaag voor jouw tuin
- Kettingzaag slijpen en ketting spannen in 7 stappen
- Welke kettingolie gebruik je en hoeveel?
- Wanneer bomen snoeien: het beste moment per boomsoort
Bronnen
- Juridische en toepasbare regels houtkap, Informatiepunt Leefomgeving (geraadpleegd november 2026)
- Bebouwingscontour houtkap, Informatiepunt Leefomgeving (geraadpleegd november 2026)
- Veelgestelde vragen wet- en regelgeving, Vogelbescherming Nederland (geraadpleegd november 2026)
- Veiligheidsinstructieblad 1: Kettingzaag, VBNE, november 2023 (geraadpleegd november 2026)
- Arbowet en aansprakelijkheid voor particuliere houtzagers, VBNE, 2016 (geraadpleegd november 2026)
- Richtlijn Praktijkopleidingen bos en natuur, VBNE (geraadpleegd november 2026)
- 40V 16 inch Chainsaw Operator Manual, Greenworks (geraadpleegd november 2026)
- Specificaties van de Greenworks kettingzagen zoals opgegeven door de fabrikant (november 2026)
Veelgestelde vragen over een boom omzagen
Welke bomen mag je zonder vergunning kappen?
Een landelijke lijst van bomen die je zonder vergunning mag kappen bestaat niet: binnen de bebouwingscontour houtkap bepaalt je gemeente dat in het omgevingsplan. Doe daarom de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of kijk op de website van je gemeente. De rijksregels buiten de contour gaan pas over houtopstanden van 1.000 m² of rijen van 21 bomen of meer.
Mag ik een boom kappen in ruil voor het hout?
Ja, dat heet brandhout op stam: een terreineigenaar gunt een particulier het hout, gratis of voor een kleine vergoeding. Volgens de VBNE maak je dan vooraf afspraken over de veiligheid. De eigenaar kan een bewijs van een training vragen en eisen dat je minimaal 18 jaar bent en de juiste beschermingsmiddelen draagt. Leg die afspraken bij voorkeur op papier vast.
Hoe dik mag een boom zijn om hem zelf om te zagen?
Zelf omzagen kan alleen als de stam dunner is dan het zwaard van je kettingzaag; daarvan gaat ook de VBNE uit bij eenvoudig velwerk. Met een zwaard van 40 cm zaag je volgens Greenworks stammen tot 30 cm (GD40CS18) of tot 38 cm als advies (GD60CS40). Is de stam dikker, laat het vellen dan over aan een boomverzorger.
Wat is het verschil tussen een velkerf en een velsnede?
De velkerf is de wigvormige inkeping aan de kant waar de boom heen moet vallen, de velsnede zaag je daarna vanaf de achterkant, iets hoger. Volgens de handleiding van Greenworks is de velkerf een kwart van de stamdiameter diep, met 45 graden tussen beide sneden. Tussen kerf en velsnede blijft een breuklijst van minstens 10 procent van de diameter staan.
